Ανάγνωση από 3 ετών; Μα πώς;

Πώς θα σας φαινόταν αν τα παιδιά σας, πριν ακόμα μάθουν την αλφαβήτα, διάβαζαν βιβλία μόνα τους;

Είχα ακούσει και παλιότερα για τα παιδικά βιβλία χωρίς λέξεις (ή εικονοβιβλία ή εικονομύθους, μπορείτε να τα συναντήσετε με όλες τις ονομασίες)  και μου φάνηκε τόσο πρωτότυπη και ενδιαφέρουσα ιδέα, που είπα να το ψάξω περισσότερο. Πρόκειται για βιβλία χωρίς λόγια, με άριστη εικονογράφηση που "λένε" την ιστορία τους μέσα από την εικόνα.

 Απευθύνονται σε παιδιά προαναγνωστικού επιπέδου, τα οποία χρησιμοποιώντας την φαντασία και με οδηγό την εικόνα, δημιουργούν ιστορίες, διαβάζουν χωρίς να υπάρχουν λέξεις. Ξέρετε πόσο σημαντικό είναι αυτό; Πόσο σημαντικό είναι το παιδί να εμπλέκεται άμεσα στην ανάγνωση μιας ιστορίας, παρά να γίνεται ένας παθητικός δέκτης μιας ισοπεδωτικής "ίδιας" ιστορίας με τις ίδιες λέξεις και την ίδια σειρά προτάσεων κάθε φορά; Τα εικονοβιβλία δίνουν την δυνατότητα στα παιδιά βιωματικά και με προσωπική εμπλοκή να προχωρήσουν στην αυτοανάπτυξη και στην καλλιέργεια πολλών δεξιοτήτων.

Αναγνωστικών δεξιοτήτων, γνωστικών δεξιοτήτων και πολλών άλλων που θα αναφέρω πιο κάτω.

Θα μου πείτε πώς μπορεί ένα βιβλίο χωρίς λέξεις να αναπτύξει τις γνωστικές δεξιότητες αφού η ανάγνωση έχει να κάνει με λέξεις και γράμματα. Η απάντησή μου είναι πως τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Ανάγνωση είναι και η κατανόηση του περιεχομένου καθώς και η απόδοση-αποκρυπτογράφηση συμβόλων ή σημείων σε προφορικό λόγο.

Μερικά από τις δεξιότητες που αναπτύσσει το παιδί με τα βιβλία χωρίς λέξεις είναι και οι εξής

• Άμεση επαφή και εξοικείωση με το βιβλίο. Το παιδί έχει ενεργό ρόλο στην ανάγνωση.
• Κατανόηση σχέσεων-νορμών γραφής και ανάγνωσης όπως η κατεύθυνση και ο προσανατολισμός του βιβλίου, η σειρά των εικόνων σε σχέση με το νόημα, η αλληλουχία των σελίδων. Ανάγνωση από τα αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω.
• Ανάπτυξη και εμπλουτισμός λεξιλογίου του παιδιού. 
• Χρήση και ενεργοποίηση προβλέψεων της ιστορίας. Άραγε τι θα ακολουθήσει; Ή αν γινόταν αυτό τι θα άλλαζε;
• Εξαγωγή συμπερασμάτων και βαθύτερων νοημάτων που σε άλλη περίπτωση θα ήταν πολύ δύσκολο να εξηγηθούν στα παιδιά.
• Αμέτρητες ευκαιρίες ανάγνωσης βιβλίων από πολλές χώρες του κόσμου. Η γλώσσα δεν είναι πια εμπόδιο. Η μάθηση σπάει τους φραγμούς και ανοίγεται στον κόσμο.

 Πώς μπορεί ένα βιβλίο χωρίς λέξεις να εμπλουτίσει το λεξιλόγιο των παιδιών; Όπως διάβασα και στο μπλοκ nerdybookclub.wordpress.com, έρευνες που έγιναν  από καθηγητές του πανεπιστημίου Utah State University, έδειξαν ότι οι μαμάδες χρησιμοποιούν πιο περίπλοκη γλώσσα όταν μοιράζονται με τα παιδιά τους ένα βιβλίο χωρίς λέξεις, παρά όταν σχολιάζουν διαβάζοντας στα παιδιά τα συμβατικά βιβλία ή παραμύθια. (Utah State University Study Shows Parents Are More Engaged With Their Children When Reading Books Without Text June 07, 2011, http://www.Businesswire.com retrieved June 15, 2012).

Επιπλέον, είναι αναγκαίο να αναφερθεί πως είναι τόσο σημαντική η συνεισφορά των εν λόγω βιβλίων στα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και κυρίως σε παιδιά που παλεύουν με την αναγνώριση γραμμάτων δίνοντάς τους την δυνατότητα να "διαβάσουν" μια φανταστική ιστορία.

Είμαι ακόμα στο ψάξιμο για να αγοράσω και να διαβάσω με τα παιδιά μου τέτοια βιβλία. Πιστεύω πως θα τους δώσω ένα πολύ όμορφο ερέθισμα και σπρώξιμο για σκέψη και δημιουργική έκφραση. Τα παιδιά μας σήμερα δυσκολεύονται να εκφραστούν και οι ανοιχτές ερωτήσεις συχνά τους δυσκολεύουν. Προκειμένου να διευρύνουν την οπτική τους και να σταματήσουν να απαντούν μονολεκτικά με ένα ναι ή ένα όχι, πιστεύω πως τα βιβλία αυτά θα είναι μια καλή αρχή.

Ένα βιβλίο που βρήκα σε ελληνικά βιβλιοπωλεία είναι  "Το κόκκινο βιβλίο" της Μπαρμπαρα Λέμαν.

Άλλες προτάσεις είναι και τα παρακάτω που μπορείτε να τα αναζητήσετε ή σε βιβλιοπωλεία ή στο διαδίκτυο.

Bee & Bird,  το ταξίδι ενός πουλιού μέσα από πολύ ζωντανά χρώματα. Δείτε εδώ.

A Ball for Daisy Όταν ένα μεγαλύτερο σκυλί καταστρέφει κατά λάθος την μπάλα της Νταίζης. αυτή νιώθει λύπη και απώλεια. Με το ελπιδοφόρο τέλος θυμόμαστε ότι η λύπη δεν διαρκεί για πάντα.


The Conductor της Laetitia Devernay


No Dogs Allowed!

Δραστηριότητες με τα εικονοβιβλία.

1. Το παιδί "διαβάζει" την ιστορία χρησιμοποιώντας τις εικόνες.
2. Γράψε την ιστορία σε χαρτάκια post-it, ανακατέψτε τα και ζητήστε από τα παιδιά να βάλουν την ιστορία σε σειρά.
3. Δημιουργήστε με το παιδί ποιήματα ή μικρά τραγουδάκια σε σχέση με την ιστορία.
4. Το παιδί μπορεί να ζωγραφίσει δικές του εικόνες σχετικές με την ιστορία, να της εντάξει στο βιβλίο ή να φτιάξει το δικό του βιβλίο με μια δικιά του ιστορία.
5. Κάντε προβλέψεις για τη συνέχεια ή τι θα άλλαζε αν γίνονταν τα πράγματα κάπως αλλιώς.
6. Κάντε την ιστορία ένα μικρό θεατρικό στο σπίτι. Οι βιωματικές δραστηριότητες και η ενσυναίσθηση προάγουν γνωστικές και συναισθηματικές λειτουργίες του παιδιού.
7. Μιλήστε για συναισθήματα που σας δημιουργεί το βιβλίο, τι θέλει να μας πει ο συγγραφέας, μιλήστε για έννοιες και βαθύτερα νοήματα.

Βιβλία χωρίς λέξεις που βρήκα στo imaginationsoup.net και που μπορείτε να αναζητήσετε στο διαδίκτυο.

The Lion & the Mouse by Jerry Pinkney
The Red Book by Barbara Lehman
Tuesday by David Wiesner
Zoom by Istvan Banyai
A Boy, a Dog, and a Frog by Mercer Mayer
Owly & Wormy, Friends All Aflutter by Andy Runton
Flotsam by David Wiesner
The Snowmane by Raymond Briggs
Wave by Suzy Lee
Shadow by Suzy Lee
Truck by Donald Crews
Pancakes for Breakfast by Tomie dePaola
No! by David McPhail
Hug by Jez Alborough
Good Dog, Carl by Alexandra Day
All in a Day by Mitsumasa Anno
Chalk by Bill Thomson
Roller Coaster by Marla Frazee

«Μίλα! Μη φοβάσαι! Δώσε τέλος στο Σχολικό Εκφοβισμό»

Σας έχω γράψει και σε προηγούμενό μου άρθρο για το ότι παλεύω μέσα σε όλα να πάρω πτυχίο (Θυμηθείτε αν θέλετε εδώ).

Στα πλαίσια λοιπόν ενός μαθήματος για την κοινωνική αειφορία, αποφασίσαμε με τα παιδιά στην ομάδα να ασχοληθούμε με τον σχολικό εκφοβισμό, ένα θέμα που πραγματικά με απασχολεί, όχι μόνο σαν μελλοντική εκπαιδευτικό, αλλά και σαν μαμά. Η έρευνα και η δράση μας επικεντρώνεται στη Φλώρινα όπου ζούμε, αλλά το φαινόμενο είναι συχνό και εμφανές σε όλη την Ελλάδα. Σκεφτήκαμε να αναρτήσουμε, όπου μπορούμε ένα μικρό άρθρο με στόχο τον προβληματισμό και την ενημέρωση. Σύντομα θα σας προσκαλέσω και σε μια εκδήλωση που διοργανώνουμε σχετική με το θέμα. Θέλουμε να βάλουμε το μικρό δικό μας λιθαράκι στην πρόληψη του φαινομένου. 

Ίσως, διαβάζοντας, να βάλετε και το δικό σας μικρό λιθαράκι.

«Μίλα! Μη φοβάσαι! Δώσε τέλος στο Σχολικό Εκφοβισμό»

Είσαι γονιός, δάσκαλος, καθηγητής ή μαθητής; Διάβασέ το! Ίσως σε αφορά!

Όλο και συχνότερα ακούμε για το φαινόμενο του Σχολικού Εκφοβισμού ή αλλιώς bullying. Τι πραγματικά όμως είναι αυτό; Έρευνα δική μας στην περιοχή της Φλώρινας  έδειξε ότι ο Σχολικός Εκφοβισμός αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που ταλαιπωρεί πολλά παιδιά, γονείς και σχολεία.

Ο εκφοβισμός μπορεί να συμβεί στο καθέναν! Είναι υπόθεση που αφορά όλα τα παιδιά!

Αρκετοί είναι εκείνοι που πιστεύουν πως ο εκφοβισμός συμβαίνει μόνο όταν το παιδί – δράστης επιτεθεί σπρώχνοντας και χτυπώντας το παιδί – θύμα.  Αρκετές είναι οι φορές που τα παιδιά που εκφοβίζουν δεν χτυπούν και ούτε καν αγγίζουν τα παιδιά – θύματα.  Στην εποχή μας που ολοένα και περισσότερα παιδιά ασχολούνται με το διαδίκτυο, οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί ραγδαία.  Ο διαδικτυακός εκφοβισμός, που έχει αρχίσει να λαμβάνει αρκετά υψηλά ποσοστά στις μέρες μας, αφορά τον εκφοβισμό, την απειλή, την ταπείνωση και την παρενόχληση παιδιών και εφήβων που δέχονται μέσω της χρήσης του διαδικτύου.

Ο Σχολικός εκφοβισμός κάθε μορφής (σωματικός, λεκτικός, διαδικτυακός) δε θα σταματήσει, αν δεν κάνουμε κάτι για αυτό ΟΛΟΙ μας.

Αν είσαι εκπαιδευτικός μπορείς:

• Να συζητήσεις με τους μαθητές/τριες σου για το θέμα του Σχολικού Εκφοβισμού και για το αν έχουν αντιληφθεί να συμβαίνουν τέτοια περιστατικά στο σχολείο ή στη γειτονιά

• Να ζητήσεις από τα παιδιά να ψάξουν στο χώρο του διαδικτύου πληροφορίες για το Σχολικό Εκφοβισμό και να το συζητήσουν με τους συμμαθητές τους ενημερώνοντάς τους

• Να οργανώσεις με τη βοήθεια ειδικών μια εκδήλωση, μια ημερίδα ή μια εβδομάδα αφιερωμένη στο Σχολικό Εκφοβισμό και στην αντιμετώπισή του

• Να διοργανώσεις μια έκθεση ζωγραφικής ή ένα κόμικς ή μια θεατρική παράσταση με θέμα το Σχολικό Εκφοβισμό

• Να προβάλεις στην τάξη σου, στα παιδιά, στους φίλους σου μία ταινία για το Σχολικό Εκφοβισμό

• Να δημιουργήσεις ένα «κουτί» εκφοβισμού, μέσα στο οποίο τα παιδιά θα μπορούν να αναφέρουν ένα περιστατικό το οποίο τους συνέβη ή που είδαν να συμβαίνει και να προτείνουν ιδέες για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού

Αν είσαι μαθητής μπορείς:

• Να δημιουργήσεις ένα τραγούδι ή ένα ποίημα που θα σε βρίσκει αντίθετο με το φαινόμενο του Σχολικού Εκφοβισμού

·         Να πάρεις άδεια από τους δασκάλους σου και να ζωγραφίσεις στον τοίχο του σχολείου σου ή να γράψεις συνθήματα ενάντια στο Σχολικό Εκφοβισμό

• Να ψάξεις στο χώρο του διαδικτύου πληροφορίες για το Σχολικό Εκφοβισμό και να το συζητήσεις με τους συμμαθητές σου ενημερώνοντάς τους

• Να μην μένεις σιωπηλός και απλός παρατηρητής σε φαινόμενα Σχολικού Εκφοβισμού, να μιλήσεις για αυτά στους γονείς και στους δασκάλους σου. 

Αν είσαι γονιός μπορείς: 

• Να συζητήσεις με τα παιδιά σου για το θέμα του Σχολικού Εκφοβισμού και για το αν έχουν αντιληφθεί να συμβαίνουν τέτοια περιστατικά στο σχολείο ή στη γειτονιά

• Να προβάλεις στα παιδιά σου μία ταινία για το Σχολικό Εκφοβισμό

• Να προτείνεις στους εκπαιδευτικούς οι μαθητές να ζωγραφίσουν στον τοίχο του σχολείου ή να γράψουν συνθήματα ενάντια στο Σχολικό Εκφοβισμό

• Να ζητήσεις από τα παιδιά σου να ψάξουν στο χώρο του διαδικτύου πληροφορίες για το Σχολικό Εκφοβισμό και να το συζητήσεις μαζί τους

Ο Σχολικός Εκφοβισμός δε θα σταματήσει αν οι προσπάθειές μας δεν έχουν διάρκεια!!

Ενημερώσου ! Αντίδρασε ! Σταμάτησέ το τώρα !

Είναι στο χέρι σου  !!!

Ειρήνη Κάλλη, Κωνσταντίνος Κουτμάνης, Ρένα Μυλωνά, Σταυρούλα Σισμανίδου

Φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Το άρθρο δημιουργήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος « Προγράμματα Αειφορίας για το Δημοτικό Σχολείο »

Βήματα για τη ζωή.

Εξεπλάγην ευχάριστα πριν λίγες μέρες, όταν έφτασε στο σπίτι μια επιστολή από το νηπιαγωγείο. Σκοπός της επιστολής ήταν να μας ενημερώσει για ένα πρόγραμμα που θα εφαρμοστεί στο νηπιαγωγείο και το οποίο ονομάζεται "Βήματα για τη ζωή".

Το πρόγραμμα, όπως ενημερωθήκαμε, είναι δημιούργημα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του πανεπιστημίου Ιωαννίνων και σκοπός του είναι, μέσα από μια σειρά δραστηριοτήτων να αναπτύξει τη σκέψη των παιδιών, να τα ωριμάσει ως προς την συμπεριφορά τους και να ενισχύσει την συναισθηματική τους νοημοσύνη.

Εξεπλάγην, όπως προείπα, ευχάριστα διότι πρώτον, δεν πίστευα ότι υπήρχαν τέτοια αξιόλογα προγράμματα για την προσχολική ηλικία και δεύτερον, ντρέπομαι λίγο που το λέω, δεν πίστευα ότι οποιοδήποτε δημόσιο νηπιαγωγείο θα επέλεγε να εφαρμόσει ένα τέτοιο πρόγραμμα. Αν και είμαι εν δυνάμει εκπαιδευτικός, όπως γράφω και εδώ, νιώθω συχνά την απογοήτευση, τόσο από το σύστημα(δομές, αναλυτικό πρόγραμμα), όσο και από μερίδα ανθρώπων που το πλαισιώνουν.

Χάρηκα πολύ λοιπόν όταν πανηγυρικώς διαψεύστηκα. Υπάρχουν προγράμματα και κυρίως υπάρχουν εκπαιδευτικοί που είναι πρόθυμοι και άξιοι να τα εφαρμόσουν. Αγαπούν τα παιδιά και ενδιαφέρονται, όχι μόνο για την γνωστική τους ανάπτυξη, που είναι αδιαμφισβήτητα σημαντική, αλλά ενδιαφέρονται εξίσου για την κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη.

Είναι τόσο σημαντικό να μάθουν τα παιδιά να σκέφτονται αυτόνομα, να αισθάνονται καλά με τον εαυτό τους και να ενεργούν υπεύθυνα, σημεία και δεξιότητες που αποτελούν μέρος των στόχων του προγράμματος.

Όταν, ψάχνοντας λίγο στο ίντερνετ, είδα πως το πρόγραμμα εφαρμόζεται σε πολλά σχολεία της χώρας, πραγματικά αισθάνθηκα πως δεν έχουμε τίποτα να ζηλέψουμε από άλλα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Ή για να μην υπερβάλλουμε κιόλας( βλέπε εδώ ), κάνουμε βήματα προς θετικές κατευθύνσεις. 

Δεν ξέρω από πού ξεκίνησε, αν κάποιος επιβάλλει την εφαρμογή του στα νηπιαγωγεία και οι εκπαιδευτικοί από πίσω βρίζουν, δεν ξέρω καν αν είναι ένα πρόγραμμα που έχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Αυτό που έχει σημασία είναι η ενεργοποίηση του συστήματος και η διάθεση για δημιουργία και καινούρια πράγματα. Διαφαίνεται πως είναι ένα πρόγραμμα με γερές εκπαιδευτικές βάσεις, μαθητοκεντρικό, βιωματικό και διαθεματικό.

Ο χρόνος θα δείξει τα αποτελέσματα του προγράμματος και κυρίως θα φανεί η επίδραση που θα έχει στα ίδια τα παιδιά, που στην ουσία είναι και το μόνο ζητούμενο.

Συγκεκριμένα οι στόχοι του προγράμματος είναι

• Να ενδυναμώσει τα παιδιά, ώστε να χρησιμοποιούν την σκέψη τους για να ενεργούν υπεύθυνα και ώριμα.
• Να ενισχύσει τα αισθήματά τους για τον εαυτό τους, βελτιώνοντας κυρίως την αυτοεκτίμησή τους.
• Να τα μάθει να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα τους αλλά και των άλλων.
• Να τα διδάξει τρόπους να διαχειρίζονται τα έντονα συναισθήματά τους.

Το θέμα αποκτά ενδιαφέρουσα οπτική, αφού οι γονείς θα ενημερώνονται με επιστολές για τη θεματική της κάθε μέρας, με σκοπό να συμβάλουν θετικά στην επιτυχία του προγράμματος, με τρόπους που προτείνονται στις επιστολές. Τόσο πολύ μου άρεσε ο θεσμός του βοηθού με τον τρόπο που θα τον λειτουργήσουν, που θέλω και γω να γίνω βοηθός της κυρίας.

Σκέφτηκα αυτά τα βήματα, από τα "Βήματα για τη ζωή" να τα κάνουμε παρέα μέσα από αναρτήσεις. Όποτε μου αρέσει το θέμα της μέρας και νομίζω πως υπάρχει κάτι που αξίζει να μοιραστεί, θα γράφω γι' αυτό και πώς εμείς το βιώσαμε μέσα από το πρόγραμμα.

Σε αναμονή λοιπόν για το Βήμα Νο 1!

Πανικός!Πού είσαι κυρία Τερηδόνα;

Για άλλο ένα βράδυ,προσπαθούσα να πείσω τον γιο μου ότι δεν ήταν η κατάλληλη ώρα να φάει καραμέλα. 

φωτό Ευγένιος Τριβιζάς

Ένα μπολ στο σαλόνι είναι συνήθως γεμάτο με αμαρτωλές λιχουδιές και όποτε το θυμηθούν, το επισκέπτονται. Δεν έχω ασκήσει ποτέ βέτο στην κατανάλωση "απαγορευμένων". Πιστεύω ότι η ύπαρξή τους στο σπίτι και η περιστασιακή κατανάλωσή τους, προλαβαίνει υπερβολές και υπερκατανάλωση. Αφήστε που καμιά φορά και εγώ ψάχνω για τα μπισκότα σοκολάτας γιατί απογευματινός καφές χωρίς μια "τζούρα"ζάχαρης δεν λέει.

Η διαφωνία μου λοιπόν, ήταν μόνο για την ώρα. Γιατί όλα αυτά τα τζίτζιλι μίτζιλι, έχουν την ώρα τους. Για να τον πείσω λοιπόν να αφήσει την καραμέλα που είχε πάρει, σκέφτηκα να πω μια ιστοριούλα για την κυρία Τερηδόνα, εξηγώντας  πόσο κακό κάνει στα δόντια μας και καταλήγοντας στους γνωστούς χρυσούς κανόνες της οδοντόκρεμας και του οδοντιάτρου.

Η διαπαιδαγώγηση δεν σταμάτησε εκεί. 

Σκέφτηκα πως δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχει σκεφτεί κάποιος πριν από μένα την κυρία Τερηδόνα και είπα να την ψάξω στο google. Τα αποτελέσματα, όπως μπορεί να ξέρετε, είναι χιλιάδες, οπότε θέλησα να τους δείξω ένα βιντεάκι από το youtube που υποστήριζε επαρκώς τη μικρή μου ιστορία. Η εκδοχή της εκπαιδευτικής τηλεόρασης φάνηκε σαν μια καλή ιδέα, οπότε είδαμε αυτό.

ΤΕΡΗΔΟΝΑ

Ο τρόμος που ακολούθησε και ο πανικός ήταν πρωτόγνωρα για μένα. Πρώτη φορά έβλεπα τα παιδιά μου τόσο φοβισμένα. Ο μεγάλος μου γιος(5 ετών), έβαλε τα κλάματα και οι ερωτήσεις έπεφταν απανωτές. Απορίες για το πού ζει η κυρία Τερηδόνα, πόσο κακιά είναι, πότε θα έρθει στο σπίτι μας και άλλα συναφή. Με παρακαλούσαν κλαίγοντας να πάμε να πλύνουμε τα δόντια μας και για πρώτη φορά δέχτηκαν αβίαστα τη χρήση οδοντόκρεμας.

Απ' τη μια τους λυπήθηκα και από την άλλη ήθελα να σκάσω στα γέλια.

Μήπως ήταν λάθος; Μήπως η προσωποποίηση της τερηδόνας και η παρουσίασή της σαν κακιά μάγισσα, είναι αντιπαιδαγωγικό και άστοχο; 

Τώρα, μια βδομάδα μετά το σκηνικό, η συνέπεια των παιδιών στο βούρτσισμα των δοντιών είναι άνευ προηγουμένου και το σίγουρο είναι πως είμαι πολύ χαρούμενη γι' αυτό.

Ένα τόσο δα ψεματάκι ας μας επιτραπεί. Για το καλό τους.

Πηγή φωτογραφίας http://www.shape.gr

Υπέροχα Χριστούγεννα χωρίς πρόγραμμα.

Εδώ και μέρες το χιόνι έχει καλύψει τα πάντα. Εδώ και μέρες έχω συνέχεια ανοιχτές τις κουρτίνες για να χαζεύω αυτό το υπέροχο σκηνικό, πρωί και βράδυ. Να χαζεύω το χιόνι που πέφτει και γαληνεύει το μυαλό, να χαζεύω τη νύχτα που έρχεται και απογειώνει το όμορφο σκηνικό,τον ήλιο που κάποιες στιγμές χαρίζει λάμψη διαμαντιών και δείχνει να χορεύει στις απαλές νιφάδες.

Αυτές τις μέρες στο σπίτι δεν τηρούμε κάποιο πρόγραμμα. Είμαστε σε mode γιορτών και "τρέχει" ένα μάλλον ελεύθερο πρόγραμμα που έχει μόνο κάποιες βασικές λειτουργίες. Υπάρχουν κανόνες μόνο για την ώρα του φαγητού και την ώρα του ύπνου. Κατά τα άλλα, παιδιά και γονείς περιφέρονται άλλοτε ασκόπως και άλλοτε με κάποιο μικρό σχέδιο, ακόμα με τις πιτζάμες και τις ζεστές παντόφλες. 

Άλλοτε είμαστε στο δωμάτιο των παιδιών για παιχνίδι, άλλοτε ζωγραφίζουμε και τραγουδάμε, άλλοτε τσακωνόμαστε, πάντως τα κάνουμε όλα με τις πιτζάμες και είναι τόσο ωραίο που χαιρόμαστε την πολυτέλεια αυτή. Ξαφνικά η απουσία προγράμματος και υποχρεώσεων είναι τόσο ανακουφιστική που με κάνει να νιώθω ευτυχισμένη και τυχερή. Ξαφνικά δεν έχω τίποτα να ζητήσω και τίποτα παραπάνω να ευχηθώ.

Πρωινή φωτογραφία από το μπαλκόνι μας.

Το γεγονός και μόνο ότι μπορούμε να αράξουμε στον καναπέ και να δούμε μια ταινία(μισή-ολόκληρη δεν έχει σημασία), όπως κάναμε παλιά, είναι τόσο αναζωογονητικό.

΄Αλλοτε η μαμά κάνει δουλειές και οι υπόλοιποι χαλάνε τα φτιαγμένα, αλλά ειλικρινά αυτές τις μέρες δεν έχει σημασία. Είμαι τόσο χαρούμενη που δεν έχουμε εξωτερικές υποχρεώσεις, που όλα τα άλλα είναι απλά θόρυβος.

Με φόντο το χιόνι και το μπαλκόνι υπερπαραγωγή που κάναμε φέτος, άντε και καμιά φορά και τη μυρωδιά κανέλας από τα μπισκότα στο φούρνο, ο καθένας κάνει τη δουλειά του.

Όχι δεν πήγα κομμωτήριο φέτος και όσοι μας επισκέφτηκαν, μας βρήκαν χαλαρούς και ωραίους σε ένα σπίτι που εμφανώς έδειχνε τα σημάδια της χαλαρότητάς μας.

Είναι ωραία να σχεδιάζεις τη μέρα σου μέσα στα όρια του σπιτιού σου και να συνειδητοποιείς πόσο πολύ το είχατε όλοι αυτό ανάγκη. Χωρίς πολλά πολλά, αλλά γεμάτοι με τα πάντα.

Τα φετινά  χριστουγεννιάτικά μας σπιτάκια

Τι άλλο να ευχηθεί κανείς;

Άντε, ίσως ένα καινούριο ζευγάρι γόβες. Ας είμαστε ειλικρινείς.

Πράγματα απλά.

Έχω μια αγωνία όταν πιάνουν οι βροχές και τα κρύα. Πώς θα απασχολούμε ολόκληρο χειμώνα τα παιδιά; Πώς να γεμίσουν οι ώρες μας και να είμαστε ταυτόχρονα παραγωγικοί και ουσιαστικοί; Αυτό το τελευταίο στην ουσία μεταφράζεται "να μην βλέπουμε Μικρούς Αϊνστάιν με τις ώρες".

Βλέπετε όσοι από μας έχουμε παιδιά προσχολικής ηλικίας, η απασχόλησή τους στο σπίτι είναι σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας.

Είναι μέρες που με πιάνει και διαβάζω ολόκληρα κατεβατά για την απασχόληση παιδιών στο σπίτι. Υπάρχουν χιλιάδες ανάλογες ιστοσελίδες και αντίστοιχα βιβλία. Και μετά τρέχω να αγοράσω νερομπογιές και πλαστελίνες και να ανανεώσω λίγο την παιδική βιβλιοθήκη του σπιτιού. 

Λίγο να ζωγραφίσουμε, λίγο να τραγουδήσουμε, λίγο να στήσουμε τα στρατιωτάκια μας. Θα χορέψουμε και λίγο τις καλές μέρες και θα παίξουμε μουσικές καρέκλες.

Τι γίνεται όμως με τις άλλες μέρες; Τις δύσκολες. Που θέλουμε να τους αφήσουμε στην αυλή να τρέχουν και να κάνουν ποδήλατο και εμείς απλά να πίνουμε τον καφέ μας;

Θα μου πείτε σίγουρα πως υπάρχουν και οι παιδότοποι. Δεν θα φέρω αντίρρηση. Ένας παιδότοπος είναι πάντα μια πολύ καλή λύση, ειδικά όταν υπάρχει και φύλαξη παιδιών από κάποια κοπέλα.

Βέβαια ο παιδότοπος δεν φαντάζει το ίδιο ευχάριστος σε κάποιους που πρέπει να οδηγήσουν μισή ώρα για να φτάσουν, ή να πληρώσουν 4 ευρώ το παιδί για είσοδο ή όταν φτάσουν εντέλει να διαπιστώσουν ότι κάποιοι από τους λοιπούς θαμώνες τολμούν να καπνίζουν, στον ΠΑΙΔΟΤΟΠΟ επαναλαμβάνω. (Ναι τα έχω ακούσει και αυτά.)

Να 'μαστε λοιπόν μέσα Νοεμβρίου, γύρω στις 5 το απόγευμα, που έχει ήδη αρχίζει να σκοτεινιάζει και περνάμε μια δύσκολη μέρα. Μια δύσκολη μέρα γιατί έξω βρέχει καταρρακτωδώς, γιατί είναι ακόμα μέσα της εβδομάδος, γιατί ήδη έχουμε αρπάξει ωτίτιδα και γιατί οι μεγάλοι του σπιτιού είναι πολύ κουρασμένοι για στρατιωτάκια.

Εμείς σήμερα θα μαζέψουμε βροχή. Θα πάρουμε τα μπωλάκια μας, θα ντυθούμε και θα βγούμε στο μπαλκόνι να μαζέψουμε βροχή.

Τι όμορφη που είναι η βροχή και πόσο χαρούμενα κάνει τα παιδιά;

Αλήθεια πώς κάτι τόσο απλό κάνει τα παιδιά να γελάνε από καρδιάς;

Φορέστε το χαμόγελό σας και μαζέψτε βροχή, μεταφορικά και κυριολεκτικά.

Ζωντάνεψε τα αγάλματά σου.

Pygmalion effect ή Φαινόμενο του Πυγμαλίωνα ή αλλίως αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Ο Πυγμαλίωνας ένας μυθικός βασιλιάς της Κύπρου, κάποτε ερωτεύθηκε ένα γυναικείο άγαλμα της Αφροδίτης. Τόσο πολύ το ερωτεύτηκε που ζήτησε από τη θεά Αφροδίτη να του χαρίσει μια αληθινή γυναίκα όμοια με το άγαλμα. Μετά από λίγο, ο Πυγμαλίων είδε με έκπληξή του ότι το άγαλμα ήταν πια μια ζωντανή γυναίκα, η Γαλάτεια.

Δεν μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο μύθος, αλλά το φαινόμενο που σήμερα βρίσκει εφαρμογή στην εκπαίδευση, στην κοινωνία και στη ζωή μας γενικότερα. Το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα ή όπως αλλίως συναντιέται συχνά στη βιβλιογραφία, η αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Το φαινόμενο βρίσκει συχνά εφαρμογή στην εκπαίδευση, όπου  ο εκπαιδευτικός έχει τη «δυνατότητα» να προβλέψει συνειδητά την εξέλιξη ή την επίδοση ενός παιδιού και ασυνείδητα να κάνει τις προβλέψεις του αυτές πραγματικότητα.  

Πίσω από το φαινόμενο κρύβονται χρόνια μελετών και πειραμάτων.

 Ένα ενδεικτικό και πολύ γνωστό πείραμα είναι ένα που έγινε τη δεκαετία του 60 στην Αμερική. Ο καθηγητής R. Rosenthal, εφάρμοσε σε 18 τάξεις ένα τεστ νοημοσύνης, το “The Harvard Test of Inflected Acquisition”.

Ειπώθηκε σε δασκάλους και παιδιά, χωρίς βέβαια να ισχύει, οτι αυτό το τέστ θα έδειχνε ποια παιδιά μελλοντικά θα γινόταν ιδιοφυείες, ποια είχαν δηλαδή πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης.

Με εντελώς τυχαίο τρόπο επέλεξαν το 20% των παιδιών των 18 τάξεων, και τα έχρισαν ως εξαιρετικά ευφυή. 

Στη συνέχεια είπαν στους δασκάλους τους πως αυτά τα παιδιά θα είχαν εξαίσιες επιδόσεις μέσα στους επόμενους 8 μήνες που θα ολοκληρωνόταν η σχολική χρονιά. Τάχα μου το προέβλεψε το τεστ. Σας υπενθυμίζω βέβαια πως η αλήθεια είναι πως αυτά τα παιδιά ήταν μια τυχαία επιλογή. Η υψηλή νοημοσύνη αυτών των παιδιών, υπήρχε μόνο στο μυαλό των δασκάλων τους.

Όταν οι οχτώ μήνες πέρασαν, τα τυχαία επιλεγμένα παιδιά εξετάστηκαν με το ίδιο τεστ που είχε χρησιμοποιηθεί και στην αρχή και βρέθηκε να έχουν κάνει σημαντικότατη πρόοδο.  Οι ερευνητές ονόμασαν αυτό το φαινόμενο "Pygmalion effect". 

Το πείραμα έδειξε πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν οι προσδοκίες του περιβάλλοντος, στην προκειμένη των δασκάλων, στην ακαδημαική επίδοση των παιδιών.

Το τεστ έγινε ξανά μετά από δύο χρόνια και τα παιδιά αυτά εξακολουθούσαν να έχουν το προβάδισμα, σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά για τα οποία δεν έγινε καμία πρόβλεψη σχετικά με την νοητική τους εξέλιξη.

Σκοπός του πειράματος, ήταν να αποδείξει πως η πραγματικότητα, μπορεί να επηρεαστεί απ’ τις προσδοκίες των άλλων.

Κατά τον ο W.I.Thomas: «Όταν οι άνθρωποι θεωρούν ορισμένες καταστάσεις πραγματικές, αυτές γίνονται πραγματικές στις επιπτώσεις τους». Με απλά λόγια όταν πιστεύεις κάτι, εντέλει αυτό θα υλοποιηθεί. Όχι μαγικά και ανεξήγητα, αλλά με συγκεκριμένο, μετρήσιμο και ουσιαστικό τρόπο. Οι προσδοκίες σου και τα πιστεύω σου, θα αλλάξουν τις προσπάθειές σου, τον τρόπο ζωής σου, τις ενέργειές σου σε τέτοιο βαθμό, που η αρχική πρόβλεψη θα βγει αληθινή.

Είναι αποδεδειγμένο δηλαδή, πως όλοι οι άνθρωποι έχουμε την τάση να συμπεριφερόμαστε με τον τρόπο που οι γύρω μας περιμένουν, σαν να εκπληρώνουμε την προφητεία τους με έναν υποσυνείδητο τρόπο.

Πού θέλω να καταλήξω; 

Πώς το φαινόμενο αυτό, είναι δυνατό εργαλείο στα χέρια όλων των γονιών. Όσο παράξενο και αν ακούγεται, μην λες στο παιδί σου ή στους γύρω σας οτι δεν τρώει τα φασόλια γιατί τότε αλήθεια δεν θα τα τρώεΙ. Μην λες ποτέ στη μαμά σου στο τηλέφωνο πως η κόρη σου δεν ακούει τίποτα, γιατί η ανυπακοή θα γίνει η απόλυτη αλήθεια σου και μην λες πως δυσκολεύεται στα μαθηματικά γιατί θα παλεύετε με αυτά μέχρι τα 18 της χρόνια.Δεν είναι τα βιολογικά δεδομένα, αλλά τα αρνητικά συναισθήματα.

Μην λες πως το παιδί σου διαβάζει αργά, μην λες οτι είναι ανορθόγραφο, βίαιο, πως βρίζει, πως κοιμάται αργά, ζηλεύει, πως δεν είναι καλός μαθητής. Μην τα λές, γιατι τότε είναι που θα γίνουν πέρα για πέρα αλήθεια.

 Απόκτησε μέσα σου προσδοκίες για το παιδί σου. Θετικές προσδοκίες. Δεν μιλάω βέβαια μόνο για μαθησιακές επιδόσεις, γιατί δεν είναι και το σημαντικότερο στη ζωή μας. Πίστεψε πως το παιδί σου ξέρει να αγαπάει, πως ξέρει να μοιράζεται, πως στεναχωριέται με την αδικία, πως νοιάζεται, πως είναι ευγενικό, πως έχει τρόπους, πως ξέρει να δίνει και να προσφέρει. 

Είναι μια εκπαιδευτική πολιτική που εφαρμόζεται από τους νέους δασκάλους και έχει θετικότατα αποτελέσματα.

Πίστεψε ωραία πράγματα και ωραία πράγματα θα γίνουν.

Πίστεψε και εσύ τόσο πολύ και θα ζωντανέψεις και εσύ τα αγάλματά σου σαν σύγχρονος Πυγμαλίωνας.